Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Διατροφικά’

Του Νίκου Βάγια, Γεωπόνου, 29ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2011.
1. Διεθνής συγκυρία-μια νέα κοινωνική απαίτηση
Η ασφάλεια και η ποιότητα των αγροτικών προϊόντων και γενικότερα των τροφίμων, αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην οποία θα κληθεί να απαντήσει μια σύγχρονη προοδευτική, και οικολογική αγροδιατροφική πολιτική.  Πρόκειται ουσιαστικά για μια από τις βασικότερες κοινωνικές απαιτήσεις με βαθιές πολιτικές προεκτάσεις, που δεν αφορά μόνο μια τεχνοκρατική και θεωρητική  προσέγγιση, αλλά μπορεί να καθορίσει το πλαίσιο  εκείνο που διαμορφώνει ένα υγιή και δίκαιο ανταγωνισμό σε όλη την αγροδιατροφική αλυσίδα, ενώ παράλληλα μπορεί να στηρίξει το εισόδημα του μικρομεσαίου αγρότη και να συμβάλει  στην προστασία του περιβάλλοντος.
Για πολλά χρόνια η επάρκεια της τροφής υπήρξε πρώτιστη αγωνία του ανθρώπου, γεγονός που επηρέασε αποφασιστικά τις πολιτικές  για την ανάπτυξη της γεωργίας και την παραγωγή των τροφίμων. Με τη συμβολή της επιστήμης και της τεχνολογίας, και τις εφαρμοζόμενες μέχρι σήμερα πολιτικές με μοναδικό στόχο την εντατικοποίηση και μείωση του κόστους παραγωγής στο πλαίσιο ενός ασύδοτου γιγαντισμού των μονοπωλιακών επιχειρήσεων διατροφής επιτεύχθηκε μεν μια συνεχής αύξηση της παραγωγής ενώ από την άλλη διαταρράχθηκε η περιβαλλοντική ισορροπία και  προκλήθηκαν οι γνωστές σε όλους μας διατροφικές κρίσεις όπως η ύπαρξη διοξινών στα κοτόπουλα και η νόσος των τρελών αγελάδων.
Οι παγκόσμιες αγορές γεωργικών προϊόντων μπήκαν σε μια παρατεταμένη κρίση ενώ στα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα γίνεται αντιληπτή η διάσταση της προστασίας του περιβάλλοντος. Το παγκοσμιοποιήμενο παραγωγικό μοντέλο της ποσοτικής επέκτασης εξαντλεί καθημερινά  τα όρια του και αρχίζει η προοδευτική αναζήτηση ενός νέου αγροδιατροφικού μοντέλου.
Παράλληλα η παγκοσμιοποίηση των αγορών με τον όλο αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών της Ε.Ε και των αναδυόμενων αγορών χαμηλού κόστους μας αναγκάζει όλους μας να επανεξετάσουμε τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου στο τρόφιμα βάζοντας απαιτήσεις για ένα πιο δίκαιο εμπόριο με ίσες ευκαιρίες στις αγορές. (περισσότερα…)

Read Full Post »

του Κώστα Δεληγιάννη, Γεωπόνο,  24ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών»,  Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2010

Ποιοι είναι οι άξονες με βάση τους οποίους προτείνουμε να αντιμετωπίσουμε όχι μόνον τα τρέχοντα σοβαρά ζητήματα της αγροτικής παραγωγής αλλά και να ανοίξουμε τον δρόμο για διαρθρωτικές αλλαγές στο μοντέλο ανάπτυξης της υπαίθρου που να αμφισβητούν τις οικονομικές δομές του σημερινού συστήματος, έτσι ώστε με την συνεργασία ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων να αρχίσουν να πραγματώνονται οι αξίες της αριστεράς?
Μετά από κοινές επεξεργασίες και συζητήσεις και μπροστά στην οξύτητα που αποκτούν συνεχώς όλα τα προβλήματα, όχι μόνον λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης αλλά κύρια λόγω των αδιεξόδων της ελληνικής οικονομίας και των εκτεταμένων και σοβαρών συνεπειών στον χώρο της αγροτικής οικονομίας, οδηγούμαστε στην διαμόρφωση ενός σχεδίου που επιδιώκει να  αναμοχλεύσει συνολικά την κατάσταση της υπαίθρου ,σε όφελός των αγροτών και της παραγωγικής βάσης, της βελτίωσης του περιβάλλοντος  του αγροτικού χώρου και της αειφορικής  διαχείρισης των φυσικών πόρων. Ο συνδυασμός αυτών των τριών στόχων, αποτελεί τον βασικό παρανομαστή πάνω στον οποίο γίνονται όλες οι μέχρι τώρα επεξεργασίες, έτσι ώστε σε μια πορεία να εξισορροπηθούν σταδιακά οι ανθρώπινες παρεμβάσεις με τις φυσικές διαδικασίες .
Αφετηρία αυτής της προσπάθειας αποτελεί το αγροτικό προϊόν ,που η οικονομική ,κοινωνική ,περιβαλλοντική και πολιτισμική σημασία του, στένεψε και περιορίστηκε στα πλαίσια του δοσμένου μοντέλου ανάπτυξης, στα όρια που εξυπηρετούν μόνον την δυνατότητα του να χρησιμοποιείται όπως όλα τα πράγματα γύρω μας σαν στοιχείο αποκόμισης υπερκερδών  μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές. Έτσι σταδιακά αδυνάτισαν όλοι οι παράγοντες που συνδέονται με την παραγωγή του, δηλαδή, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, η ύπαιθρος και το χωριό, η ισόμετρη ανάπτυξη της περιφέρειας ,και χρησιμοποιήθηκε για να πλουτίσουν ορισμένες κατηγορίες μεσαζόντων. Το αγροτικό προϊόν στριμώχτηκε ανάμεσα στις εισροές που ελέγχουν οι πολυεθνικές εφοδίων και καλλιεργητικών μέσων και τις εκροές που ελέγχουν τα ντόπια και τα ξένα καρτέλ τροφίμων.
Ενώ λοιπόν βελτιώθηκε η τεχνολογική βάση της παραγωγικής διαδικασίας και της διαχείρισης-μεταποίησης της αγροτικής παραγωγής, τα αποτελέσματα  της ήταν ιδιαίτερα θετικά για πολυεθνικές και καρτέλ και απόλυτα αρνητικά για τους παραγωγούς-παραγωγή και  το αγροτικό περιβάλλον.
Συνολικά η αγροτική οικονομία της χώρας αποδιαρθρώθηκε με:
1) σημαντική κάμψη στην παραγωγή πολλών προϊόντων
2) έντονη διακύμανση της παραγωγής από χρόνο σε χρόνο
3) μείωση της αξίας της αγροτικής παραγωγής
4) επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων
5) μείωση επενδύσεων στην αγροτική οικονομία
6) εγκατάλειψη του γεωργικού και του κτηνοτροφικού επαγγέλματος
7)καταστροφή  βιοτεχνιών που παρήγαγαν καλλιεργητικά μέσα (περισσότερα…)

Read Full Post »

του Φάνη Κουρεμπέ, Γεωπόνου, 23ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2009
Αυτό το άρθρο σκοπό έχει να περιγράψει την πορεία της αγροτικής παραγωγής στην πεδινή και ημιορεινή Κορινθία, με βάση την πορεία της κύριας καλλιέργειας, της επιτραπέζιας σουλτανίνας.
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 άρχισε μια σοβαρή προσπάθεια για εξαγωγή στις χώρες της Δυτ. Ευρώπης (κυρίως Αγγλία, Γερμανία), επιτραπέζιας σουλτανίνας.Για 2 περίπου δεκαετίες, η προσπάθεια αυτή εξελίχθηκε σε μία δραστηριότητα η οποία αναβάθμισε το εισόδημα των κορίνθιων αγροτών, αλλά και όλων των άλλων κλάδων που ασχολούνται με τη σουλτανίνα (παραγωγή, συσκευασία – τυποποίηση, εμπορία).
Παράλληλα, εξελίχθηκε τόσο η παραγωγική, όσο και η εξαγωγική διαδικασία. Το προϊόν πιστοποιήθηκε, αναβαθμίστηκε ποιοτικά και μπορούμε να πούμε ότι παράγεται πια ένα προϊόν ποιότητας, ασφαλές για τον καταναλωτή. Τα συσκευαστήρια στο νομό εκσυγχρονίστηκαν και πιστοποιήθηκαν με βάση τα διεθνή πρότυπα ποιότητας. Τα υλικά συσκευασίας που χρησιμοποιούνται πλέον πληρούν τις προδιαγραφές των αγορών στις οποίες κατευθύνονται καθώς και όλα τα περιβαλλοντικά κριτήρια.
Αφού, λοιπόν, καταφέραμε και φτάσαμε σε ευρωπαϊκό (που λέμε) επίπεδο, αφού πληρούμε όλα τα κριτήρια των αγορών πια, γιατί το εισόδημα των παραγωγών έφτασε φέτος, πρακτικά να μηδενιστεί;
Από τις αρχές της πρώτης δεκαετίας της νέας χιλιετίας, αν και τα κριτήρια των αγορών γίνονταν συνεχώς αυστηρότερα, μπορούσαμε και ανταποκρινόμαστε (παραγωγοί, γεωπόνοι, εξαγωγείς) στις απαιτήσεις τους. Από τις αρχές όμως της ίδιας δεκαετίας άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα σύννεφα στον καταγάλανο ουρανό μας.
Τη μια χρονιά παρατηρούνταν μείωση στις τιμές πώλησης, την άλλη δυσκολίες στην εμπορία. Από την άλλη, άρχισαν να παρατηρούνται προβλήματα στην καλλιέργεια με πρώτο αυτό της λειψυδρίας. Αποτέλεσμα, μείωση εισοδήματος σαν απόρροια των δυσκολιών στην εμπορία, είτε ζημιές στην παραγωγή οι οποίες μέχρι τώρα αποζημιώνονταν από τον ΕΛΓΑ. Με τα γνωστά βέβαια προβλήματα του ΕΛΓΑ, και της πολιτικής αποζημιώσεων, τα οποία όμως απαιτούν ένα  ολόκληρα άρθρο για να προσπαθήσεις να τα περιγράψεις. Τα τελευταία τρία χρόνια η κατάσταση επιδεινώθηκε, με αποκορύφωμα την καλλιεργητική περίοδο 2009. (περισσότερα…)

Read Full Post »

του Χαμπίδη Δημήτριου, Γεωπόνου μελετητή, μέλους του Δ.Σ. του ΓΕΩΤΕΕ, 21ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Ιουλίου-Αυγούστου 2009

Σήμερα ο κλάδος των τροφίμων είναι η μεγαλύτερη βιομηχανία στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα,  αποτελεί βασικό κλάδο της οικονομίας μας, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει μια στρατηγική πολιτική. Όλα έχουν εναποτεθεί στον αυτόματο πιλότο.
Τα στοιχεία είναι κάτι περισσότερο από αποκαλυπτικά: Το 2008 η  εγχώρια βιομηχανία τροφίμων συνεισέφερε το 2,8% του ΑΕΠ, παρήγαγε το 25,2% της συνολικής προστιθέμενης αξίας και έδωσε εργασία στο 22,2% των απασχολουμένων στη μεταποίηση. Παράλληλα, για άλλη μια χρονιά αναδείχτηκε πρωταθλητής στην εξωστρέφεια, συνεισφέροντας συνολικά το 17,9% των ελληνικών εξαγωγών.
Επιπλέον, σε ένα χρονικό διάστημα που το σύνολο της εγχώριας μεταποιητικής παραγωγής μειώθηκε κατά 4,2%, συνεπεία της χρηματοοικονομικής κρίσης, η βιομηχανία τροφίμων είδε την παραγωγή της να αυξάνεται το 2008 κατά 1,2%. Ταυτόχρονα, οι τιμές της συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, «τσιμπώντας» ένα επιπλέον 6,9%,  τιμή χαμηλότερη μεν του +11,4% που κατέγραψε το σύνολο της εγχώριας μεταποίησης, επηρεασμένη ωστόσο από το αυξημένο κόστος των πρώτων υλών το περασμένο έτος.
Ταυτόχρονα, η παραγωγή τροφίμων είναι και κλάδος που μπορεί να στηριχτεί σε ήπιες μορφές μικρών φιλικών προς το περιβάλλον μονάδων . Η Ελλάδα σαν μια κατ εξοχήν αγροτική χώρα που  έχει ιδανικές συνθήκες παραγωγής τροφίμων υψηλής ποιότητας και θρεπτικής άξιας   λόγω του κλίματος (ηλιοφάνεια, μικροκλίματα , παράδοση στην οικογενειακή προσωπική μορφή παραγωγής), θα μπορούσε να έχει δυναμική παρουσία στον κλάδο αυτό. Αντί αυτού, οι εφαρμοζόμενες πολιτικές χρόνια τώρα έχουν απαξιώσει σε εξευτελιστικό επίπεδο ακόμα και παραδοσιακά ποιοτικά αγροτικά προϊόντα.
Αναφέρω ενδεικτικά παραδείγματα: Το λάδι μοναδικής ποιότητας ελληνικό προϊόν, και όμως το πουλάμε ακόμη σε βυτία και οι αγοραστές αφού το νοθεύσουν το πουλάνε σαν φάρμακο η έδεσμα. Τα δημητριακά μας που έπρεπε να είναι σήμερα μόνο για παιδικές τροφές και προϊόντα επώνυμα, πωλούνται  μαζί με της βόρειας Ευρώπης τα οποία είναι μόνο για ζωοτροφές και αυτές χαμηλής ποιότητας και περιέχουν και μεταλλαγμένα. Τα  φρούτα και λαχανικά μας  δεν είναι αναγνωρίσιμα στις εγχώριες και διεθνείς αγορές. Στην κομπόστα ροδάκινο, ενώ είχαμε την πρώτη θέση στην παγκόσμια αγορά, οι καταναλωτές βλέπουν στην ετικέτα την αλυσίδα διανομής και πουθενά την ένδειξη ελληνικό ροδάκινο. Τα κρέατα μας, με τον τρόπο εκτροφής και τις ελληνικές ζωοτροφές άντεξαν σε όλα τα σκάνδαλα των τελευταίων χρονών. Και όμως εισάγουμε το 75% του μοσχαρίσιου κρέατος και 70% του χοιρινού.
Το πιο χαρακτηριστικό όμως παράδειγμα είναι ο τομέας των γαλακτοκομικών προϊόντων. Η χώρα μας,  σαν  εισαγωγέας τροφίμων  μόνο για γαλακτοκομικά πληρώνει σε συνάλλαγμα τόσο, όσο και για πετρέλαιο. Παρά την κατοχύρωση της  φέτας μας αποκλειστικά σε Ελληνικό προϊόν και ενώ εκτιμάται ότι η παγκόσμια αγορά της φέτας  μπορεί να απορροφήσει 500.000 τονους, η Ελλάδα παράγει σήμερα 120.000 από τους οποίους οι 80.000 καταναλώνονται στην εσωτερική αγορά. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Βασικές προϋποθέσεις για την παραγωγή τροφίμων υψηλής ποιοτικής αξίας

του Βασίλη Κάππα, Γεωπόνου, 21ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Ιουλίου-Αυγούστου 2009

Στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, αποτελεί επιτακτική ανάγκη για κάθε χώρα να αναπτύξει τους τομείς εκείνους στους οποίους μπορεί να δημιουργήσει προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Δυστυχώς η χώρα μας έχοντας χάσει την βιομηχανική επανάσταση καθώς και την επανάσταση της πληροφορικής, κυρίως για πολιτικούς λόγους, δεν έχει πολλές επιλογές στην χάραξη μιας στρατηγικής που θα ανταποκρίνεται σε αυτήν την επιδίωξη. Σίγουρα, ο τουρισμός αποτελεί, όπως λέγεται την «βαριά βιομηχανία της χώρας» και πρέπει οπωσδήποτε να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες της στρατηγικής της χώρας. Ο προνομιακός όμως τομέας ανάπτυξης της χώρας μας, είναι η παραγωγή τροφίμων υψηλής ποιοτικής αξίας καθώς και βιολογικής καλλιέργειας και εκτροφής. Ο κυριότερος λόγος για την επιλογή αυτή είναι ότι υπάρχει διάχυτη η άποψη στις αγορές του εξωτερικού, ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα στην οποία η εντατικοποίηση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας δεν προχώρησε στο βαθμό στον οποίο προχώρησε στις άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Επίσης η επικράτηση της μεσογειακής διατροφής ως ένα μοντέλο σωστής και υγιεινής διατροφής του σύγχρονου ανθρώπου, μας δίνει ένα προβάδισμα στην προσπάθεια προώθησης ποιοτικών τροφίμων στις αγορές του εξωτερικού. Η επιλογή αυτής της στρατηγικής προϋποθέτει μια ευρεία αναδιάρθρωση σε υποδομές αλλά κυρίως σε νοοτροπίες. Η σύγχρονη αριστερά πιστεύει ότι η αναδιάρθρωση αυτή πρέπει με γίνει με στόχο η παραγωγή αυτής της προστιθέμενης αξίας να ξαναγυρίσει στους ίδιους τους παραγωγούς, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος της. (περισσότερα…)

Read Full Post »

του Γιάννη Τόλιου, Οικονομολόγου-Ερευνητή από το «Δίκτυο Οργανώσεων για μία Εναλλακτική Αγροτική Πολιτική», 15ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Μάρτιος – Απρίλιος 2008

Η λεγόμενη «διατροφική κρίση» και οι μεγάλες ανατιμήσεις τροφίμων σχεδόν σε όλες τις χώρες, τείνουν να λάβουν μορφή «χιονοστιβάδας» με εξεγέρσεις πεινασμένων και επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου λαϊκών στρωμάτων. Οι εξελίξεις αυτές συντελούνται στο φόντο της γενικότερης οικονομικής κρίσης του συστήματος και της άκρατης χρηματιστηριακής κερδοσκοπίας των τραπεζών και πολυεθνικών εταιριών. Το διατροφικό πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Στις αρχές της νέας χιλιετίας, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ για την «ανθρώπινη ανάπτυξη», πάνω από 850 εκατ. άτομα, κυρίως στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες πεινούσαν. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια ξεπέρασαν το 1 δισεκατομμύριο, ενώ οι εξεγέρσεις σε 33 χώρες λόγω έλλειψης τροφίμων, δείχνουν ότι το πρόβλημα οξύνεται. Ορισμένοι αναλυτές αποδίδουν τις αυξήσεις τιμών στις κακές σοδιές λόγω κλιματικών αλλαγών, στην αύξηση της ζήτησης τροφίμων από Κίνα, Ινδία, κλπ, αύξηση της ζήτησης δημητριακών για βιοκαύσιμα, κά. Ωστόσο για την ερμηνεία του φαινομένου πρέπει να πάμε βαθύτερα. (περισσότερα…)

Read Full Post »

του Γιώρ. Μπενάτου, Γεωπόνου, 11ο τεύχος «Δρόμου των Αγροτών», Ιούλιος – Αύγουστος 2007


Τα τελευταία χρόνια γύρω από την παραγωγή και κατανάλωση τροφίμων στις χώρες της Ε.Ε. παρατηρείται αφενός αφθονία τροφίμων και αφετέρου οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με νέους απροσδιόριστους κινδύνους που δημιουργούν μεγάλη ανησυχία πολλά ερωτηματικά και αμφισβητήσεις.

Η μέχρι τώρα αντίληψη για έλεγχο της ποιότητας και της υγιεινής των τροφίμων στο ράφι είναι ανεπαρκής και όταν ακόμα γίνεται τα νέα χαρακτηριστικά που εμφανίζονται στην παραγωγή, μεταποίηση και εμπορία είναι π.χ. η πλήρης εντατικοποίηση και βιομηχανοποίηση, επέκταση του διεθνούς εμπορίου, δυσκολία εξακρίβωσης του τόπου προέλευσης της παραγωγής, το ευρύ φάσμα ζωονόσων, η χρήση πολλών συντηρητικών και χημικών ουσιών, η ευρεία κατανάλωση συντηρημένων τροφίμων, ο επηρεασμός του καταναλωτή από τη διαφήμιση, η αυξημένη διείσδυση φανερά και κρυφά μεταλλαγμένων τροφίμων ΑΠΑΙΤΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΕΛΕΓΧΟ Σ’ ΟΛΟ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΑΦΙ – ΣΤΑΒΛΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΡΑΦΙ. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »